مقدمه

قانون تجارت   از قرارداد حمل ونقل تعريفي به ميان نياورده است . ماده 378 ق . ت قرارداد حمل ونقل راتابع مقررات راجع به وكالت مي داند مگر در مواردي كه استثناء شده باشد . بنابراين ظاهراً ارسال كننده در حكم موكل ومتصدي حمل ونقل در حكم وكيل تلقي شده است.

قرارداد حمل و نقل در حقوق ایران

تعریف قرارداد حمل و نقل

ولي در پاره اي از مواد مربوطه  ، قانون تجارت  اين قرارداد را نسبت به پاره آثار واحكام از مقررات عقد وكالت جدا كرده و به آن وضعيتي خاص بخشيده است  مثل ماده 388 ق. ت .تنها در ماده 378 ق . ت از متصدي حمل ونقل تعريف به ميان آمده:

«متصدي حمل ونقل كسي است كه در مقابل اجرت ، حمل اشياء را برعهده مي گيرد»

همچنين به موجب ماده 394 ق. ت كه اعلام مي دارد:

حمل ونقل بوسيله پست تابع مقررات اين باب نيست، معلوم مي شود كه در مورد حمل ونقل پستي مقررات قانون مدني همچنان به قوت خود باقي است و قراردادهاي مربوط ، ماهيت حقوق مدني خود را حفظ كرده است بنابراين ق. ت در مورد حمل ونقل پست مواردي را ذكر كرده و راجع به انواع ديگري از قرارداد حمل ونقل مثل مسافر كه امروز اهميت زيادي دارد ،قواعدي پيش بيني نكرده است.

برخي از حقوقدانان در مورد تعريف قرارداد حمل ونقل چنين عقيده دارند:

«چنين به نظر مي رسد كه قالب عقدوكالت ظرف مناسب و برازنده اي براي قرارداد حمل ونقل نيست . قراردادهايي مثل قرارداد حمل ونقل را بايد همچنان كه هستندپذيرا بود و مورد شناسايي قرار داد ، بررسي و تحليل كردو به عنوان نهادهاي نوين حقوق تجارت به جمع خانواده حقوقي كشور وارد ساخت. قرار داد حمل ونقل داراي نام ، تعريف آثار  وماهيت حقوقي خاص خود مي باشد . اگر چه با ساير عقود اعم از معين و نامعين مقايسه وتحليل مي شود ،ولي از فصول و ويژگي هاي خاص خود برخوردار است »

البته ممكن است از عبارت «به هرنحوي  در بند 2 ماده 2 ق. ت. بتوان تعريفي از قرارداد حمل ونقل بدست آورد ، واقدام به حمل ونقل اشخاص را از اعمال تجاري تلقی  نمود. قرار داد حمل ونقل اشخاص قراردادي است كه به موجب آن شخص ( متصدي حمل ونقل) متعهد مي گردد كه شخص ديگر را درمقابل اجرت از محلي به محل ديگر تغيير مكان دهد. و از جهت تعريف تفاوتي بين اين قرارداد با قرارداد حمل ونقل اشياءاست و مي توان قرارداد حمل ونقل اشياء را چنين تعريف نمود.

«قراردادي است كه به موجب آن شخص ( متصدي حمل ونقل) متعهد مي گردد ،اشياء را درمقابل اجرت از محلي به محل ديگر تغيير مكان دهد.  به نظر نگارنده درحقوق تجارت، تعريف زير از قرارداد حمل ونقل مناسب مي باشد. ((قرارداد حمل ونقل قرار دادي است كه  شخص در مقابل اجرت، مبادرت به حمل ونقل اشياء واشخاص مي نمايد يعني متصدي حمل ونقل در برابر عوض معلوم يا معين ، متعهد به انتقال مسافر يا كالا به مقصدي معين مي گردد وموضوع اين رابطه از دو حالت خارج نيست يا قرارداد حمل و نقل كالا و رساندن  آن به مرسل الیه  است ، و يا انتقال مسافران از نقطه اي به نقطه ديگر.))

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *