1- دو تعهد ی بودن قرارداد حمل و نقل

 

یعنی اینکه  در قرارداد حمل و نقل ،هریک از طرفین  در برابر دیگری تعهد میکند . مثلا فرستنده  کالا  در حمل اشیاء باید نکاتی را به مرسل الیه اطلاع دهد .متصدی حمل و نقل نیز وظایفی در برابر ارسال کننده دارد .

معوض بودن قرارداد حمل و نقل ، یعنی  در قرارداد حمل و نقل ، متصدی حمل و نقل ،متعهد به حمل اشخاص  یا اشیاء میشود  اما نه به صورت تبرعی ، بلکه در برابر اجرت .معوض بودن قرارداد حمل و نقل ،در واقع از دو تعهدی بودن این قرارداد ناشی میشود. هر یک از طرفین در واقع هم طلبکار و هم بدهکار هست..حمل و نقل وقتی

مجانی خواهد بود که متضمن هیچ گونه اجرت مستقیم یا غیر مستقیم  نباشد  به عبارت دیگر ، عامل احسان و خدمت گذاری به هم نوع  باشد.

توضيح اينكه عوضين در قرارداد حمل ونقل از يك طرف حمل اشخاص واشياءو ازطرف ديگر اجرت معين است. بنابراين عدم تعيين اجرت در قرارداد حمل ونقل ، موجب بطلان اين قرارداد مي گرددو طبق ماده 377 ق . ت هم متصدي حمل ونقل كسي است كه در برابر اجرت ، حمل اشياء را برعهده دارد . همچنين قرارداد حمل ونقل ، به محض ايجاب وقبول منعقد مي شود و منوط به تسليم كالا نيست .زيرا تسليم از الزاماتي است كه بر اثر قرارداد حمل ونقل برعهده ارسال كننده است.

2-حق حبس

این حق  در واقع  نتیجه تعهدات طرفین ، در قبال یکدیگر و معاوضی بودن این قرارداد است . هر یک  از طرفین حق دارد اجرای وظیفه خود را منوط  به دیگری کند . هم در ماده 377 و 390 ق.ت  اختصاصا این حق بیان شده است.

3-قرارداد حمل و نقل فوری است .

البته عده اي از حقوقدانان ، اين قرارداد را عقدي فوري مي دانند .«آنها معتقدند اگر در قرارداد حمل ونقل ، مدت تعيين نشود اصل بر فوري بودن حمل كالا يا شخص است ،مگر اين كه طرفين توافق كرده باشند مثلاً كالا به دفعات و در موارد معين حمل شود.»(1 )

4-رضایی بودن قرارداد حمل و نقل

قرارداد حمل و نقل رضایی است . وصف رضایی بودن قرارداد حمل و نقل در مقابل تشریفاتی بودن ان است . یعنی برای تحقق مفاد قرارداد نیاز به هیچ گونه تشریفاتی نیست .مثلا لازم نیست که حتما کالایی تسلیم گردد یا اینکه حتما سند رسمی تنظیم شود . به عبارت دیگر ، صرف ایجاب و قبول طرفین عقد ، به طور صریح و ضمنی  و ش ، باعث به و جود امدن ماهیت قرارداد حمل و نقل در عالم اعتبار می گردد .

5-اداره عملیات  به وسیله متصدی حمل و نقل

 

با توجه به مواد قانونی و روح حاکم بر مقررات تجاری ، در صورتی که  در تصدی به حمل و نقل ،،شخص حرفه ای باشد و حمل و نقل  شغل حرفه ای او باشد . از مصادیق بند 2 ماده 2 قانون تجارت است . بر این مبنا ، متصدی حمل و نقل شخصی خواهد بود که تصدی به حمل و نقل را به نام و حساب خود و در کمال استقلال انجام دهد  در این صورت مشمول عناوین واسطه حمل و نقل (1) کمیسیونر حمل و نقل (2 ) یا حق العمل کار میشود .

قرارداد حمل و نقل

6-نقل مکان

عنصر اساسی ، قرارداد حمل و نقل اشیاء یا مسافر از نقطه ای به نقطه دیگر می باشد و مستلزم این است که در قرارداد ، مبدا و مقصد  به طور دقیق معلوم شود .جابجایی وقتی می تواند به عنوان قرارداد حمل و نقل تلقی شود  که موضوع  اصلی تعهد به حساب اید  بنابر این ، تحویل کالا به وسیله فروشنده به مشتری ، در اقامتگاه او ، قرارداد حمل و نقل محسوب نمی شود . زیرا این عمل تسلیم کالا است که از عقد بیع ناشی میشود ( 3) و اگر کسی متعهد شود نقشه ای که اثر هنرمند مشهوری بوده ،و در طبقه فوقانی ساختمان قرار گرفته را بکند سپس ان را در اتاق دیگری واقع در همان ساختمان نصب کند ، جابجایی این فاصله کوتاه را نمی توان قرارداد حمل و نقل تلقی نمود بلکه می توان گفت تعهد مزبور بر اساس ماده 10 قانون

مدنی ایجاد و اثار و شرایط چنین تعهدی بر محور توافق طرفین استوار میگردد .

7- تاثیر قبض

قرارداد حمل و نقل ، از عقود رضایی است  نه عینی .لذا قبض مورد تعهد  یا عهد ،هیچ تاثیری در تحقق ماهیت حقوقی عقد در عالم اعتبار ندارد و به صرف ایجاب و قبول،

نقل منعقد میشود . علی ایحال مساله قبض را نباید انکار کرد . زیرا درست است که به صرف ایجاب و قبول ، ماهیت قرارداد حمل و نقل به وجود می اید ولی برای اعتبار بخشیدن به این وجود اعتباری و اجرای خارجی ان ، قبض نقش اساسی دارد . در عقود دیگر نظیر ودیعه نیز چنین چیزی مشاهده میشود .

8-نسبی بودن قرارداد حمل و نقل

به استناد اصل نسبي بودن آثار قرارداد (219 و 231 ق . م) اثار قرارداد منحصرا بين طرفهاي عقدو قائم مقام ايشان جريان دارد ونسبت به اشخاص بيگانه كه رضايت آنها در عقد دخالتي نداشته سرايت نمي كند .

مستند قانوني ما ماده 231 ق. م «معاملات وعقود فقط در مورد طرفين متعاملين و قائم مقام قانوني آنها موثر است مگر در مورد ماده 196» يكي از استثنائات اين ماده تعهد به نفع ثالث است . در قرارداد حمل ونقل نيز ممكن است علاوه بر طرفين اصلي قرارداد ( متصدي حمل

ونقل وارسال كننده ) گيرندگان كالا نيز از آثار آن برخوردار باشند  وظيفه گيرنده كالا تحويل مال التجاره است و بايد دقت لازم را در سلامت محموله مبذول دارد(1 )

گيرنده كالا موظف به پرداخت اجرت حمل به متصدي حمل ونقل است .البته به شرط اينكه در قرارداد ترتيب ديگري مقرر نشده باشد كه آثار هر يك از طرفين اين قرارداد را در مبحث مخصوص به خود بررسي کردیم.

قرارداد حمل و نقل

9-شکل قرارداد حمل و نقل

در حقوق ایران ،نه قانون تجارت نه قانون دریایی و نه هیچ یک از مقررات مرتبط با  حمل و نقل ،شکل و لفظ خاصی را برای این قرارداد معین نکرده اند فلذا این قرارداد میتواند شفاهی کتبی تلفنی و ضمنی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *